انسان برای آنکه بتواند به زندگی خود ادامه دهد، باید تولید کند. از گذشته تا امروز، ادامهٔ زندگی انسان بدون تولید امکان‌پذیر نبوده است.
تولید محصول به منظور رفع نیازها و خواسته‌های انسان صورت می‌گیرد. محصولی که تولید می‌شود ممکن است:
برای تولید یک کالا به عوامل متعددی نیاز داریم. به طور کلی همهٔ عوامل لازم برای تولید را می‌توان به سه دسته طبقه‌بندی کرد:
آنچه در طبیعت وجود دارد، مانند آب، خاک، جانوران، جنگل‌ها و معادن (نفت، گاز، زغال سنگ، آهن و...). انسان برای تولید کالا باید از امکانات و منابع طبیعی که خداوند در اختیار بشر قرار داده، استفاده کند.
انسان برای آنکه از منابع طبیعی استفاده کند و آنها را به کالا تبدیل کند، به ابزار و تجهیزاتی نیاز دارد. این تجهیزات سرمایه نام دارد. منابع مالی، ماشین‌آلات، ابزار کار و زمین یا ساختمانی که تولید در آنها صورت می‌گیرد، سرمایه هستند.
اگر کار و تلاش انسان نبود، چیزی تولید نمی‌شد و آدمیان نمی‌توانستند به زندگی ادامه دهند. به همین دلیل نقش نیروی انسانی در تولید بسیار مهم است. برای تولید هر محصولی، نیروی انسانی باید دانش و مهارت لازم را داشته باشد.
انسان‌ها همواره به صورت گروهی و اجتماعی زندگی کرده‌اند و نمی‌توانند به تنهایی همهٔ چیزهای مورد نیاز خود را تولید کنند. در سال‌های دور با رونق کار کشاورزی، تولید محصول زیاد شد. با تولید مازاد غذا، دیگر همهٔ مردم مجبور به کار کشاورزی نبودند و به تدریج افراد دیگر توانستند به کارهای دیگر بپردازند و در برخی کارها مهارت پیدا کنند. بدین ترتیب تقسیم کار در جامعه به وجود آمد. هرکس تولید یک یا چند کالا را برعهده گرفت و شغل‌ها و حرفه‌های گوناگون پدید آمد.
امروزه نیز هیچ‌کس توانایی تأمین همهٔ نیازهای خود را ندارد. فرض کنید یک فرد بخواهد خودش گندم بکارد، آن را آرد کند، نان بپزد، درختان میوه بکارد، دامپروری کند، پشم بریسد و لباس تهیه کند، کفش بدوزد و... آیا چنین چیزی ممکن است؟
در جوامع امروزی شغل‌ها و حرفه‌های متعددی پدید آمده است. هریک از این حرفه‌ها سعی می‌کنند نیاز یا خواسته‌ای را برآورده کنند. به طور کلی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی را می‌توان در سه گروه عمده طبقه‌بندی کرد:
توزیع در لغت به معنی پخش کردن است. توزیع فعالیتی است که بین تولیدکننده و مصرف‌کننده رابطه برقرار می‌کند. تولیدکنندگان باید محصولات خود را به دست مشتریان برسانند.
به همین دلیل سعی می‌کنند بازارهای مصرف را پیدا کنند؛ یعنی ببینند کالاهای خود خواهان یا مشتریان بیشتری دارد. در کدام مناطق این کالاها را می‌توان فروخت. همچنین برخی تولیدکنندگان به روش‌های مختلف کالاهای خود را تبلیغ می‌کنند.
اغلب واحدهای تولیدی از افراد یا مؤسساتی برای پخش محصولات خود در بازارهای مصرف دور و نزدیک کمک می‌گیرند. در شهرها، فروشگاه‌های قدیمی شامل بازارهای چند طبقه و مغازههایی است که در اطراف خیابان‌ها احداث شده است.
از زمان ساخت اولین شهرها در ایران، یکی از مکان‌های مهم شهر، بازار بوده است. در چند قرن گذشته در اغلب شهرهای ایران، بازارها را در مکان‌های پر جنب‌وجوش و در کنار دروازه‌های شهر ساختند. در برخی از شهرهای ایران، بر روی بازارها پوشش و سقفی می‌ساختند تا عابران از آفتاب تابستان و سرمای زمستان محفوظ بمانند.
بازارها علاوه بر اینکه محل دادوستد اقتصادی بودند، در امور اجتماعی هم نقش مهمی داشتند:
فروشنده‌ای که می‌خواهد کسب حلال داشته باشد باید از کم‌فروشی و گران‌فروشی پرهیز کند. کم‌فروشی و گران‌فروشی حرام است. بریدن و کم کردن از حق مردم در هر صورت، گناه و موجب عذاب الهی می‌باشد. علاوه بر این، تلاش و کار برای کسب روزی حلال و تأمین نیازهای خانواده و همچنین کمک به اقتصاد و تولید در کشور عزیزمان، خشنودی خداوند را به دنبال خواهد داشت.
| موضوع | نکته کلیدی |
|---|---|
| تولید | رفع نیازها و خواسته‌های انسان |
| کالا و خدمات | دو نوع محصول تولیدی |
| عوامل تولید | منابع طبیعی، سرمایه، نیروی انسانی |
| تقسیم کار | پدید آمدن مشاغل مختلف |
| بخش‌های اقتصادی | کشاورزی، صنعت، خدمات |
| توزیع | رابطه بین تولیدکننده و مصرف‌کننده |
| کم‌فروشی | حرام و گناه بزرگ |