در کشور عزیز ما ایران، جاذبه‌های فراوان طبیعی و تاریخی-فرهنگی وجود دارد که هم مردم ایران و هم مردم سایر کشورها علاقه‌مند به بازدید این جاذبه‌ها هستند.
در کشور ما، بخش عمده‌ای از سفرها جنبهٔ زیارتی دارد. سفرهای زیارتی به منظور بازدید از مکان‌های مقدس و زیارت مرقد پیامبران الهی، امامان بزرگوار و امامزاده‌ها انجام می‌شود.
در ایران مساجد باشکوهی نیز وجود دارد که مورد توجّه زائران داخلی و خارجی قرار می‌گیرند. بعضی از مساجد علاوه بر محل عبادت، از نظر معماری زیبای اسلامی نیز مورد توجّه گردشگران هستند؛ مانند:
همه ساله تعداد زیادی از زائران ایرانی و خارجی (حدود ۱۷ میلیون نفر) برای زیارت مرقد مطهر امام رضا (علیه‌السلام) به مشهد سفر می‌کنند.
از کشورهای مسلمان، مانند کشور دوست و همسایه ما عراق، هر ساله تعداد زیادی زائر وارد کشور می‌شوند. از کشور ما نیز هرساله چند میلیون زائر، مشتاقانه برای زیارت عتبات عالیات (در عراق) می‌روند.
ایران به دلیل دارا بودن تاریخ طولانی، آثار و بناهای متعددی دارد. مساجد، کاروانسراها، پل‌ها، بازارها، حمام‌ها، کاخ‌ها، آرامگاه‌های شاعران و دانشمندان، خانه‌های تاریخی و برج‌ها از جملهٔ این آثار هستند. برخی از این بناها میراث جهانی هستند که باید از آن‌ها محافظت شود.
تخت جمشید که یونانیان به آن پرسپولیس می‌گفتند، بنایی عظیم شامل چندین کاخ و تالار به مساحت حدود ۱۲۵,۰۰۰ متر مربع است. ساخت این بنا به فرمان داریوش اول هخامنشی آغاز و توسط جانشینان او به پایان رسید.
برای انجام این کار، بهترین معماران، مهندسان، تراشان (حجاران)، نقاشان و کارگرانی با دستمزد معین از سراسر امپراتوری به کار گرفته شدند. در طراحی و ساخت این مجموعه از اصول مهندسی و معماری دقیق و پیشرفته‌ای استفاده شده است. تخت جمشید به عنوان یک میراث جهانی شناخته می‌شود.
یکی از انواع گردشگری، گردش و استراحت یا مطالعه و تحقیق در مکان‌های طبیعی چون کوه‌ها، چشمه‌ها، غارها، جنگل‌ها، آبشارها، دشت‌ها و بیابان‌های معدنی و پناهگاه‌های حیات وحش و روستاها است.
کشور ایران به دلیل ناهمواری‌های مختلف و آب و هوای متنوع، زیستگاه‌های متنوعی دارد. بعضی از این مکان‌ها به عنوان میراث زیستی جهانی اعلام شده‌اند.
گردشگری در طبیعت ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود و بعضی از مناطق در اثر انبوه مسافران آسیب ببینند. امروزه کشورها سعی می‌کنند برای گردش و استراحت در طبیعت طوری برنامه‌ریزی کنند که از آسیب رساندن به محیط زیست جلوگیری شود.
یکی از این برنامه‌ها ایجاد پارک‌های ملی است. در پارک‌های ملی مانند مناطق حفاظت‌شده، بوته‌کنی، چرای دام، شکار و نظایر آن‌ها ممنوع است و محیط‌های امن طبیعی برای جانوران پدید آمده است. بخشی از این پارک‌ها هم به گردشگاه مسافران اختصاص داده شده است.
پارک ملی گلستان در استان‌های گلستان و خراسان شمالی از بزرگ‌ترین پارک‌های ملی ایران است.
| موضوع | نکته کلیدی |
|---|---|
| مهم‌ترین قطب زیارتی | مشهد مقدس (حرم امام رضا علیه‌السلام) |
| مساجد تاریخی | مسجد امام و شیخ لطف‌الله اصفهان، جامع یزد، گوهرشاد مشهد |
| عتبات عالیات | در عراق (نجف، کربلا، کاظمین، سامرا) |
| تخت جمشید | بنایی عظیم از دوره هخامنشیان، میراث جهانی |
| گردش طبیعت | سفر به کوه، جنگل، غار، آبشار و بیابان |
| پارک ملی | محیط امن طبیعی برای جانوران، ممنوعیت شکار |
| پارک ملی گلستان | بزرگ‌ترین پارک ملی ایران (گلستان و خراسان شمالی) |